Home   |   Inschrijving reizen   |   Inschrijving dagtochten

Geplaatst: 24 juli 2007

Titus Brandsma

65 jaar geleden op 29 juli 1942 kwam Titus Brandsma om het leven na een dodelijke injectie, toegediend door Duitse artsen in het concentratiekamp Dachau.

Jeugd

Anno Sjoerd Brandsma zag op 23 februari 1881 het levenslicht in het gehucht Oegeklooster bij Bolsward in Friesland. Hij stamt uit een vroom katholiek boerengezin. 3 van zijn zusters waren non en een broer was een priester in de orde van de franciscanen.
Na het gymnasium doet Anno Sjoerd Brandsma op 17-jarige leeftijd intrede in het noviciaat van de Karmelieten paters in Boxmeer. De naam de hij bij zijn intrede in dit klooster krijgt is Titus, de naam waaronder hij later bekend is geworden. De Karmelieten zijn een Katholieke kloosterorde die nog stamt uit de twaalfde eeuw na Christus en waarvan in onder andere Aalsmeer, Zenderen en Boxmeer nog kloosters staan. Deze kloosterorde richt zich vooral op de volgende kernwaarden: De aanwezigheid van God in het dagelijks leven, het gebed, gemeenschap van goederen, gerechtigheid voor de zwakkeren in de samenleving en meditatie.

Carrière

In 1900 begon Titus aan een studie wijsbegeerte en theologie en in 1905 op 24-jarige leeftijd wordt Titus Brandsma gewijd tot priester in de St. Janskathedraal van Den Bosch. Hierna studeert hij van 1906 – 1909 wijsbegeerte in Rome. Hij doceert daarna jarenlang wijsbegeerte aan het studiehuis van de Karmelieten in Oss.
In 1923 wordt hij hoogleraar aan de pas opgerichte Katholieke universiteit te Nijmegen en doceert daar filosofie en de geschiedenis van de mystiek. Vooral dit laatste had al zijn hele leven zijn belangstelling.
In 1932 mag hij als Rector Magnificus van de universiteit van Nijmegen een diesrede voordragen. Het is een beroemde rede waarin professor Brandsma het Godsbegrip centraal stelt.
In deze jaren vervult Titus Brandsma naast zijn werk aan de universiteit ook tal van functies in andere Rooms-katholieke organisaties. Zo zette hij zich ondermeer in voor het onderwijs in Friesland en is hij actief in katholieke journalistenvereniging.
In 1939 wordt hij voor zijn inzet in maatschappelijke functies door koningin Wilhelmina onderscheiden in de orde van de Nederlandse Leeuw.

Tweede Wereldoorlog

In de dertiger jaren waarschuwt Titus Brandsma al herhaaldelijk voor de opkomst van het Nationaal Socialisme in Duitsland en de daarbijbehorende Jodenvervolging. 2 jaren voor het uitbreken van de oorlog houd hij zelfs colleges over ‘De bedenkelijke aspecten van de nationaal-socialistische wereldbeschouwing’. Deze lijn zet hij onverminderd door ook nadat Nederland bezet is door de Duitsers. Zo tracht hij in een rondgang langs alle katholieke dagbladen deze ervan te overtuigen dat advertenties van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) om principiële redenen niet geplaatst kunnen worden. De bezetter beschouwt deze daad van Titus Brandsma als openlijk verzet. Dat Titus zich daarnaast ook actief inzet voor het behoud van de persvrijheid in Nazi-tijd leidt uiteindelijk in 1942 tot zijn arrestatie. In januari van dat jaar wordt hij opgepakt en opgesloten in de gevangenis van Scheveningen. Toentertijd in de volksmond bekend als het Óranjehotel’. 3 maanden later wordt hij overgeplaatst naar het doorvoerkamp Amersfoort. Na nog enkele omzwervingen langs diverse gevangenissen komt Titus Brandsma op 19 juni 1942 aan in het concentratiekamp Dachau. De martelingen en ondervoeding worden hem hier na een maand teveel. Op 24 juli geraakt hij in coma en op 26 juli om 14.00 uur wordt er door kampartsen met behulp van een dodelijke injectie een einde gemaakt aan het leven van deze monnik.

Zaligverklaring

Vooral de laatste maanden van Titus Brandsma zijn een indrukwekkende getuigenis van zijn geloofsbeleving en zijn zorg voor medemens. Zo schreef hij indrukwekkende gedichten vanuit de gevangenis in Scheveningen waarin zijn geloof in God naar voren komt. In kamp Amersfoort houdt hij ondanks al het leed een voordracht over ‘Het lijden van Christus’ en in Dachau was hij zijn medegevangenen tot grote morele en daadwerkelijke steun. Medegevangenen van Titus Brandsma getuigen van de indruk die hij op hen heeft gemaakt. ‘Een man uit één stuk, die zichzelf bleef onder alle omstandigheden, zelfs onder de knoet van de beulen’.
In 1985 wordt Titus Brandsma door Paus Johannes Paulus II zalig verklaart. Zijn gedenkdag valt op 27 juli. Daarnaast is Titus Brandsma in 1999 door het KRO programma ‘Kruispunt’ uitgeroepen tot de opmerkelijkste katholiek van de 20ste eeuw.

Printbare versie>>