Staringlaan 21 - 25 © Kantekst.nl 2007 |
Auteur: V. Meerdink, geplaatst: 27 augustus 2007 1910 koningin wilhelmina opent vredespaleis in den haag De opening van het Vredespaleis in Den Haag viel samen met de viering van de honderdjarige onafhankelijkheid van Nederland. De maanden augustus en september van 1913 stonden geheel in het teken van vrede en vrijheid. In 1813 had Nederland de onafhankelijkheid herwonnen van Frankrijk. Het huis van Oranje was in ere hersteld en de grondwet was opgesteld. Bijna elke dag paradeerden hoogwaardigheidsbekleders in hun prachtige koetsen door de straten van Den Haag op weg naar chique bals en ontvangsten. Elke week kon men genieten van vuurwerk en trokken historische optochten door de stad. Er was veel reden tot uitzinnige feestvreugde, op 31 augustus was de koningin Wilhelmina jarig, op 29 augustus werd het kabinet beëdigd en als klap op de vuurpijl werd op 28 augustus het Vredespaleis geopend door Wilhelmina. Vredesconferenties De ontstaansgeschiedenis van het Vredespaleis begon bij de gevoerde discussie tussen twee diplomaten, de rus Friedrich Martens en de Amerikaan Andrew Dickson White. Zij zochten een geschikt onderkomen voor Het Hof van Arbitrage. Dit hof bestond uit een college van scheidslieden (arbiters) dat conflicten op volkenrechtelijk gebied moesten beslechten. Het college werd voor ieder geschil apart samengesteld en is in die zin geen permanent Hof. Het Hof werd in 1899 opgericht als uitvloeisel van de Eerste Haagse Vredesconferentie. Het doel van de conferentie was om internationale geschillen voortaan vreedzaam op te lossen en eventuele oorlogvoering te binden aan regels. Tsaar Nicolaas II van Rusland nam het initiatief voor de internationale bijeenkomst. De Tweede Haagse Vredesconferentie werd gehouden in 1907 op initiatief van de Amerikaanse president Theodore Roosevelt. Op deze conferentie zijn afspraken gemaakt en regels opgesteld voor het vredesrecht met de nadruk op ontwapening, een vreedzame oplossing van conflicten, en oorlogsrecht met inbegrip van het neutraliteitsrecht. Ironisch genoeg werd het oorspronkelijke plan om na acht jaar wederom een conferentie te houden gedwarsboomd doordat de Eerste Wereldoorlog uitbrak, met al het geweld van dien. Opmerkelijk is dat de meeste destijds tot stand gekomen verdragen over ontwapening, tegenwoordig nog steeds van kracht zijn zoals bijvoorbeeld het verbod op bepaalde wapens (gifgas, dumdumkogels) en zaken op het gebied van de geschillenbeslechting (commissies van onderzoek). Later zouden de Haagse Vredesconferenties als voorbeeld dienen voor de Volkenbond en de Verenigde Naties. Koningin Wilhelmina liet zich in haar memoires uit 1959 nauwelijks uit over de twee Vredesconferenties. Zij maakte duidelijk dat zij zich ‘ weinig illusies’ maakte over de praktische resultaten van beide conferenties. Haar nuchtere standpunt zou niemand haar tegenwoordig nog kwalijk kunnen nemen gezien het exorbitant gewelddadige verloop van de twintigste eeuw. Weldoener Andrew Carnegie Diplomaat White nam in zijn zoektocht naar een geschikte locatie contact op met zijn vriend Andrew Carnegie. De weldoener was niet direct enthousiast om geld te doneren voor de bouw van het toekomstige onderkomen en wilde slechts een bijdrage leveren voor de oprichting van een bibliotheek voor internationaal recht. Carnegie doneerde in 1903 uiteindelijk anderhalf miljoen dollar voor de bouw van het Vredespaleis. In hetzelfde jaar werd de Carnegie Stichting opgericht met als doel ‘tot het bouwen, inrichten en onderhouden van een rechtsgebouw, en een boekerij ten behoeve van het Permanente Hof van Arbitrage’. Deze stichting beheert tegenwoordig nog steeds het Vredespaleis. Architectuur Het Vredespaleis is gebouwd in de Neorenaissance stijl ontworpen door de Franse architect Louis Cordonnier. Zijn ontwerp was het meest gewaardeerde van alle ingezonden voorstellen. Het budget voor de bouw lag echter lager dan de kosten van Cordonnier’s plan en daarom moest zijn ontwerp worden aangepast. Dit geschiedde in samenwerking met de Nederlandse architect Van der Steur. De in eerste instantie losstaande bibliotheek werd geïntegreerd in het paleis zelf. In plaats van twee grote klokkentorens aan de voorzijde en twee kleine torens aan de achterzijde van het paleis bleven er één grote toren en twee kleine torens over. De tuinen van het Vredespaleis werden ontworpen door de Engelsman Thomas Mawson. De tuinarchitect had tevens te lijden onder het budget, enkele beelden en fonteinen werden uit zijn ontwerp geschrapt. Opening 1913 Het zou een prachtige dag worden volgens het weerbericht, geen regen en geen onweer. En inderdaad, 28 augustus werd één van de mooiste dagen van het jaar. Den Haag liep gestaag vol met genodigden voor de openingsceremonie van het Vredespaleis. Carnegie werd als een held onthaald toen hij in zijn rijtuig zijn hotel verliet op weg naar de plechtigheid. De Amerikaan was de grote held voor de juichende Haagse menigte. Als laatste arriveerden onder de klanken van het Volkslied de leden van het koninklijk huis waaronder koningin-moeder Emma en Wilhelmina zelf. Na een aantal toespraken en muzikale intermezzi sloot Carnegie de ceremonie af met de woorden: ‘ Dit paleis zal een tempel zijn voor de vrede, waarin- als dreigende oorlogswolken aan de einder samenpakken- edeler gevoelens hun toevlucht kunnen vinden, om hun vlucht te hernemen na de storm-zoals de duiven uit de ark van Noah.’
Literatuur/bronnen:
| Ga hier naar het archief van eerdere artikelen > >
Vredespaleis
Tekening oospronkelijk plan
Duiven in het raam
maquette van het paleis |
