Geplaatst: 11 juli 2007
Koninkrijk Holland ingelijfd bij Frankrijk
Op 9 juli 1810 tekende Napoleon Bonaparte het decreet van Rambouillet. In dit decreet werd bepaald dat het Koninkrijk Holland voortaan deel uit zou maken van het Franse keizerrijk. Het was de zoveelste omwenteling in Nederland in een kwart eeuw tijd.
Een wereldwijd imperium dat al een eeuw lang aan het afbrokkelen was, opeenvolgende zwakke bestuurlijke stadhouders en de opkomst van het verlichte denken waren de grootste oorzaken waarom de ‘Republiek der Zeven Verenigde Provinciën’ rond de wisseling van de 18e in de 19e eeuw in zo een miserabele toestand verkeerde.
De door de Verlichting geïnspireerde Patriotten stonden tegenover de Oranjegezinden. Deze laatste verloren door zwak optreden van Stadhouder Willem V steeds meer aan invloed. In 1795 kwamen de Patriotten met behulp van Franse troepen aan de macht en veranderde de naam van de Republiek in de Bataafse Republiek. Hoewel officieel de Bataafse Republiek een zelfstandige staat was, bleek het in feite niet meer te zijn dan een vazalstaat van Frankrijk. De Patriottische regering kwam er al snel achter dat de hulp die de Fransen bij de machtswisseling geboden hadden niet geheel een vriendendienst was. De Fransen vroegen een schadeloosstelling voor de kosten aan onze bevrijding van 100 miljoen gulden, voor onze ‘bescherming’ werden er op onze kosten 25.000 man Franse troepen gelegerd en delen van de Zuidelijke Nederlanden vielen voortaan onder Frans gebied.
In de jaren van 1795 tot 1806 veranderde de regering meer en meer in marionetten van de Franse buren. Dat werd nog erger toen Napoleon in 1799 in Parijs de macht overnam van het Directoire, die vanaf de revolutie in 1789 de Franse regering had gevormd.
Niet lang daarna in 1804 wordt Napoleon Bonaparte keizer van Frankrijk. Grote delen van het vasteland van Europa vallen dan onder Frankrijk of zijn net als Nederland vazalstaten van het Franse rijk.
Lodewijk Bonaparte
In 1806 was dat voor Napoleon nog niet genoeg en werd de Nederlandse regering in Den Haag medegedeeld dat de broer van Napoleon, Lodewijk Bonaparte, voortaan koning zou zijn. Op deze manier hoopte Napoleon zijn greep op Nederland nog meer te versterken. Tegenstribbelen hielp niet, en op 5 juni van dat jaar hield de Bataafse republiek op te bestaan en ontstond het Koninkrijk Holland.
Onder de bevolking klonk weinig protest. Na jarenlange bestuurlijke verwarring hoopte men op een krachtig figuur die de economische tegenspoed kon keren. Ondanks het feit dat koning Lodewijk Fransman was en broer van Napoleon, wist hij toch sympathie te winnen onder de Nederlandse bevolking. Zo leefde hij erg mee met slachtoffers van de kruitramp in Leiden en ook bij de watersnoodramp van 1809 in de Betuwe bezocht de koning het rampgebied. Daarnaast poogde hij de Nederlandse taal machtig te worden en zette hij zich in voor de belangen van Nederland.
Dat laatste bracht hem in onmin met zijn broer Napoleon. Hij weigerde de dienstplicht in te voeren om zo mannen te werven voor het Franse leger. Daarnaast droeg hij ook niet genoeg bij aan de Franse staatskas en lukte het hem volgens Napoleon niet om doeltreffend in Nederland op te treden.
De spanningen tussen de Keizer Napoleon en zijn jongere broer Lodewijk lopen op. In 1810 bereiken deze spanningen hun climax. In mei wordt de Franse ambassadeur belaagt door een stel kwajongens, Napoleon neemt deze belediging hoog op en schrijft een sarcastische brief naar zijn broer waarin hij hem verwijt niet op te treden tegen dieven en oproerkraaiers. Als vervolgens koning Lodewijk Franse troepen de toegang tot de stad Haarlem ontzegt is de maat vol. Een Franse koning die de Franse adelaar vernedert door de poorten te sluiten, dat is onvergefelijk. Napoleon laat op 24 juni door zijn troepen de stad Amsterdam bezetten. Op dat moment is de situatie voor Lodewijk Bonaparte al onmogelijk geworden. Begin van de maand juli vlucht hij in het geheim het land uit. Via Naarden en paleis het Loo vlucht de koning naar Oostenrijk. Daar vroeg hij asiel aan bij de Oostenrijkse keizer en kreeg hij toestemming om onder de naam Graaf van Saint-Leu in Toeplitz te mogen wonen.
Napoleon Bonaparte
Op 9 juli 1810 annexeerde Napoleon het Koninkrijk Holland en werd dat een onderdeel van het Franse keizerrijk. Dus golden dezelfde wetten als in Frankrijk en werd het gewest Nederland vanuit Parijs bestuurd. Veel veranderingen die in deze tijd zijn doorgevoerd zijn nu nog zichtbaar in ons land. Zo stammen onder andere de burgerlijke stand, het burgerlijk wetboek en de Grondwet uit deze tijd. Uiteraard zijn deze wel vernieuwd maar de invoering van dit systeem stamt uit deze tijd.
Ook de dienstplicht werd ingevoerd en in 1812 trekken Nederlandse mannen mee in het leger van Napoleon de Russische winter in. Het keizerrijk is dan al weer op zijn retour. Slechts een klein gedeelte van het keizerlijke leger overleeft de tocht naar Rusland. Al snel konden nu de geallieerde troepen uit Engeland, Pruisen en Rusland een einde maken aan Napoleons keizerrijk. In de 3-daagse volkerenslag bij Leipzig wordt Napoleon vernietigend verslagen.
Kort daarna trekken Pruisische troepen en Russische Kozakken in november 1813 Noord Nederland binnen en bevrijden al snel Winschoten en Groningen. Tegelijkertijd worden in Amsterdam en Den Haag de laatste Fransen soldaten en douaniers de stad uitgezet en wordt een voorlopige regering ingesteld. Op 30 november land Willem Frederik zoon van stadhouder Willem de Vijfde in Vlissingen en is Nederland weer een zelfstandige natie.
Keizer Napoleon wordt in april 1814 gedwongen troonafstand te doen. Vervolgens wordt hij gevangen genomen en verbannen naar het eiland Elba. Minder dan een jaar later ontsnapt hij van dat eiland. Honderd dagen lang houd hij dan Europa nog in de ban totdat hij definitief bij Waterloo verslagen wordt. 6 jaar later overlijd Napoleon in ballingschap op het eiland St. Helena
Printbare versie>>
