HISTORIZON

Een terugblik naar het heden

17Belarus Minsk new Russian Orthodox Church 2014P1340101

UN Chagall window 1967

Belarus Nesvizh Castle 7259 2050

vitebsk belarus 6

minsk

Reis Wit-Rusland

Met Historizon op (een onvergetelijke) reis naar Belarus

‘De laatste dictatuur van Europa’. Met die woorden wordt de republiek Wit-Rusland van tijd tot tijd in de media getypeerd.
Toch biedt Historizon in 2018 een twaalfdaagse reis aan naar deze voormalige Sovjetrepubliek. Want het land mag dan inderdaad autocratisch bestuurd worden, de staatsveiligheidsdienst mag er nog gewoon KGB heten en de oppositie mag het er niet gemakkelijk hebben, de vensters naar de Europese Unie gaan stukje bij beetje wel verder open. Dat biedt de buitenlandse bezoeker mogelijkheden voor kennismaking met het land en ontmoeting en gesprek met zijn inwoners.

Eén groot openluchtmuseum
Belarus is landschappelijk, historisch, politiek en godsdienstig bezien een meer dan interessant land. De republiek ligt op het breukvlak van oost en west en ademt in grote steden als de hoofdstad Minsk en het nabij de Poolse grens gelegen Brest de grandeur van het (Pruisische) westen. Tegelijkertijd is het voluit onderdeel van het (Russische) oosten: vooral op het platteland, maar ook in steden als Vitebsk in het noordoosten, waant de bezoeker zich in het Russische rijk van tsaren én sovjets. En als we per bus en trein voorttrekken door de eindeloze bossen, over glooiende velden en langs rusteloze rivieren, zal de melancholie die zo kenmerkend is voor de klassieke Russische literatuur, ook van u bezit nemen.

Napoleon over de Berezina
Zijn plek op de breuklijn van oost en west bezorgde Belarus ook herhaalde malen de twijfelachtige eer van Europees slagveld. Dat gold allereerst de confrontatie tussen Frankrijk en Rusland aan het begin van de negentiende eeuw, toen de Russische troepen de terugtrekkende legermacht van Napoleon aan de Berezina de genadeslag toebrachten. Bij de overtocht van de rivier vervulden uit Nederlanders bestaande genieonderdelen van Napoleons leger een centrale, maar tragische rol. Monumenten en een museum in de buurt van Borisov herinneren aan deze wereldberoemde terugtocht van Napoleon.

Land van oorlogsmonumenten
Overigens staat het hele land vol met oorlogsmonumenten, met name die herinneren aan gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog. Er is geen land waar de oorlog procentueel zoveel slachtoffers eiste als Belarus: een derde van de toenmalige bevolking, dat is: drie miljoen mensen, verloren het leven, onder wie 650.000 Wit-Russische Joden.
Zeer bekend is het optreden van de Joodse Bielski Brothers, die in het Nalibokiwoud ten westen van Minsk een complete ondergrondse stad bouwden, waar 1200 Joden verborgen werden gehouden. Over hun spectaculaire ontsnapping uit het getto van Navahrudak werd in 2008 een speelfilm gemaakt die wereldwijd brede aandacht trok. We bezoeken niet alleen het voormalige getto, maar ook de plek in het woud waar ooit de ondergrondse stad lag.

Oude Sovjettijden leven nog
Belarus is sinds 1991 een zelfstandige republiek, maar daarvoor maakte het onderdeel uit van het machtsgebied van telkens wisselende heersers: Litouwers, Polen en Russen. Na de marxistische revolutie van 1917 werd het land, met korte onderbrekingen, uiteindelijk een sovjetrepubliek en de herinnering daaraan is vandaag overal nog goed zichtbaar, bijvoorbeeld in de ‘Stalingothiek’ van steden en dorpen, luidruchtige opschriften en andere publieke jubelzangen op het rode verleden, en niet in de laatste plaats in het nog steeds grote aantal Leninmonumenten. Hoewel de republiek van president Lukashenko het communisme heeft afgezworen, schaamt zij zich niet over haar rode afkomst.

Kerken met een Nederlandse wortel
Ook bij de kerken in het land is de herinnering aan de Sovjetperiode nog levend, maar dan in negatieve zin: zoals in de hele Sovjet-Unie hadden ook de kerken in Belarus het tijdens het rode bewind bijzonder moeilijk. Dat gold behalve de dominerende Orthodoxe Kerk, zeker de Grieks-Katholieke Kerk en de protestantse kerken. Die laatsten maken vandaag slechts een paar procent van de bevolking uit.

Dat doet gemakkelijk vergeten dat Belarus een belangrijke rol speelde in de zestiende-eeuwse Reformatie en dat het land ooit honderden gereformeerde en lutherse kerken telde. Vandaag is daarvan niet zoveel meer over en het protestantisme wordt er gedomineerd door pinkstergroepen en baptisten. Die laatsten hebben overigens een erg interessante geschiedenis, doordat er rechtstreekse lijnen lopen van de Nederlandse doopsgezinden onder leiding van de Friese Menno Simonsz naar deze groepen. We zullen een dienst van een baptistengemeente bezoeken.

Rijk cultureel leven: Chagall e.a.
Minsk en andere steden staan garant voor een rijk cultureel leven. We proberen in Minsk een bezoek te brengen aan het atelier van de schilder Jagor Jagoravitsj die exposeerde in o.a. New York en Parijs, we wonen een orkest-, opera- of balletuitvoering bij in een van de prachtige cultuurpaleizen in de stad en bezoeken in Vitebsk het woonhuis van de wereldberoemde Joodse schilder Marc Chagall en het aan zijn werk gewijde museum, maar ook dat van zijn leermeester Yudel Pen en van de Russische grootmeester Repin, die hier lange tijd woonde en werkte.

Met Peter Bergwerff
Kortom, het kan nauwelijks anders of deze bijzondere reis zal als onvergetelijk een plaats krijgen in uw herinnering. Daarvoor tekent ook Peter Bergwerff, oud-hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad, die al vele voetstappen in Belarus heeft liggen. Hij zal u door middel van zijn verhalen over de geschiedenis van het land, het heden, het politieke, culturele en religieuze leven, en – niet te vergeten – de relatie tussen Belarus en ons eigen land de noodzakelijke informatie verschaffen over wat u zelf met eigen ogen aanschouwt. Vanuit Historizon treedt Annemiek Biermans als reisleider op.

Reisinformatie:

Datum: 3 tot en met 14 september 2018
Vertrek: Schiphol Airport
Prijs: op basis van een 2-persoonskamer: € 2.250,- p.p.
op basis van een 1-persoonskamer: € 2.550,- p.p.
Inclusief: In deze reis zijn alle kosten voor vluchten, vervoer, hotels, maaltijden, gidsen en koffie/thee inbegrepen.

 

 

Na ontvangst van bovenstaand formulier ontvangt u van ons een bevestiging van uw inschrijving. Tevens ontvangt u een inschrijfformulier voor deze reis. Alle persoonlijke gegevens die wij van u ontvangen worden alleen gebruikt door Historizon.