Home   |   Inschrijving reizen   |   Inschrijving dagtochten

Auteur: Arjan Segers. Geplaatst: 13 november 2007

16 november 1776, Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkent als eerste land ter wereld de Verenigde Staten van Amerika.

Op 16 november van het jaar 1776 vaart het zeilschip Andrew Doria de haven binnen van Oranjestad. Een stad op het kleine eilandje van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden: Sint Eustatius. Zoals het de gewoonte is in de maritieme historie laat de kapitein van het binnenvarende schip de vlag van zijn thuisland zakken en hijst de vlag van het land waar het schip binnenvaart, intussen een saluut uitbrengend van 13 kanonschoten. Na dit saluutsalvo wordt de vlag van het thuisland weer gehesen. Volgens de internationale begroetingsregels hoort de haven nu dit beleefdheidssaluut te beantwoorden met 11 saluutschoten, twee minder dan het begroetende schip. Het blijft echter lang stil aan de kant van het fort bij de haveningang. Vanaf de muren kijken tientallen mensen zwijgend toe. Na enige tijd ontstaat er rumoer op de muur, bevelen worden geschreeuwd, soldaten rennen heen en weer en 11 saluutschoten volgen. Een historisch moment dat 4 jaar later zou ontaarden in de 4e Nederlands - Engelse oorlog. Het was het allereerste moment dat een buitenlandse mogendheid de Verenigde Staten met een officieel gebaar erkende.
Het beantwoorden van het saluut ging de gehele wereld over en ontaarde direct in een diplomatieke rel tussen Nederland en Engeland. Hoewel de Nederlandse Staten Generaal zich verontschuldigde dat de Gouverneur van Sint Eustatius op eigen houtje gehandeld had was dat voor de Britten niet genoeg. Zij ergerden zich al langer aan die Hollanders die volop wapens smokkelden en handel dreven met de opstandelingen in Noord Amerika. Toen in 1780 ook nog eens een document werd gevonden van de Amerikaanse diplomaat Henry Laurens waarin een concept voor een handelsverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten stond beschreven was de maat vol en verklaarde Londen aan Nederland de oorlog. Deze oorlog was rampzalig voor de Nederlandse handel.

Voorgeschiedenis

In 1607 vestigden zich de eerste Europese kolonisten in de huidige Verenigde Staten. Jamestown werd de eerste kolonie, enkele jaren later gevolgd door Plymouth. Plymouth is gesticht door de Pelgrimfathers, Engelse puriteinen die op de vlucht voor godsdienstvervolgingen in Engeland via Nederland op het schip de Mayflower naar de Nieuwe Wereld vluchtten. Deze groep wordt nog altijd gezien als de grondleggers van de Verenigde Staten. In de jaren die volgen stromen duizenden kolonisten uit alle landen van Europa naar de Nieuwe Wereld om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Engelsen, Fransen, Nederlanders, Duitsers, Zweden, Spanjaarden en Portugezen. Hoewel de kolonisten uit heel Europa komen komt driekwart van hen toch uit Engeland, vandaar ook dat Engeland de voornaamste aanspraak maakt op het gebied. Na een koloniale oorlog met Frankrijk in de jaren 1754 tot 1763 (In deze oorlog speelt zich het verhaal af van de Laatste der Mohicianen) valt de gehele Oostkust onder Engels gezag. Deze oorlog heeft echter zoveel gekost dat de Engelsen extra belastingmaatregelen treffen in de koloniale gebieden. Een groot deel van de koloniën accepteert dat niet en verklaren op 4 juli 1776 de onafhankelijkheid van de 13 Verenigde Staten van Amerika. In de onafhankelijkheidsoorlog die volgt met het Britse moederrijk wordt de jonge natie gesteund door onder andere Frankrijk en Nederland. Waarbij Frankrijk vooral militair steunt en Nederland steunt door handel en het verstrekken van leningen.

Nederlandse hulp aan de VS

In Nederland probeert de baron Joan Derk van der Capellen tot den Pol geld in te zamelen voor de revolutionairen aan de andere kant van de oceaan. Hij is één van de belangrijkste Nederlandse patriotten die zich hard maakt voor de Amerikaanse zaak. Zo haalde hij in 1780 een lening van tweehonderdduizend gulden bij elkaar, hiervan legde hij zelf twintigduizend gulden in. Zijn Patriottisme en inzet voor de Amerikaanse zaak zetten echter wel kwaad bloed bij de Oranjepartij in die tijd. Na zijn dood in 1784 blazen zij zelfs zijn grafmonument op.
In 1783 accepteert Engeland zijn verlies en met de Vrede van Versailles erkent Engeland dan de Verenigde Staten van Amerika. Nederland is na Frankrijk het tweede land dat in 1782 al officieel de Verenigde Staten erkent, waarna het ook direct diplomatieke betrekkingen aangaat met de VS. Direct verschaft de Nederlandse Staten Generaal aan de Verenigde Staten ook een lening van 5 miljoen gulden. John Adams, de tweede president van de Verenigde Staten, is in de jaren 1780 - 1788 in ons land en wordt de eerste Amerikaanse ambassadeur in Nederland. Het huis dat hij daarvoor gebruikte aan de Fluwelen Burgwal in Den Haag is zelfs de eerste Amerikaanse ambassade ter wereld. De betrekkingen die Nederland in de loop van de geschiedenis met de VS heeft gehad zijn altijd goed geweest. Zo zijn er door de jaren heen ongeveer 70.000 Nederlanders naar dit land geëmigreerd en zien ongeveer 5 miljoen Amerikanen zich als afstammelingen van Nederlandse voorouders.

Bronnen:
The First Salute, Barbera W. Tuchman
Supermachten 1, Verenigde Staten van Amerika, Hugo van de Voorde
Internet:
De Koninklijke bibliotheek, www.kb.nl

Printbare versie>>